indeks.jpg navi.jpg


Kronika Uniwersytecka

Stromą drogą na szczyt

Bliżej Petersburga

Laudacja

Czas na Grotowskiego

Nagrody rektorskie

Nominacje profesorskie

Przemówienie rektora

Psychologia na zakręcie

Jan Paweł II doktorem honoris causa Uniwersytetu Opolskiego

Konkurs im. Wojciecha Wawrzynka

 


LAUDACJA

z okazji nadania tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Opolskiego Jego Świątobliwości Papieżowi Janowi Pawłowi II, przygotowana przez ks. prof. dr. hab. Helmuta Jana Sobeczkę, pierwszego dziekana Wydziału Teologicznego UO

Wasza Świątobliwość, Eminencje, Ekscelencje, Magnificencjo Rektorze, Wysoki Senacie, jednomyślnie i z wielką radością oraz ze spontanicznym aplauzem Senat Uniwersytetu Opolskiego, rozpoczynając obchody swego dziesięciolecia, podjął uchwałę o nadaniu Waszej Świątobliwości tytułu doktora honoris causa. Tę najwyższą akademicką godność nadaje cały nasz uniwersytet, a więc wszystkie sześć wydziałów (doktorat ex universa).

Wygłoszenie laudacji dla tak Dostojnej i Drogiej nam Osoby, jaką jest Wasza Świątobliwość, jest wprawdzie ogromnym zaszczytem, ale równocześnie bardzo trudnym zadaniem, gdyż w krótkich słowach nie sposób wymienić wszystkich, nawet najważniejszych, dokonań i zasług Osoby Ojca Świętego i Jego ponad 25-letniego pontyfikatu. Zasługi te Senat Uniwersytetu Opolskiego podnosił w uzasadnieniu swojej decyzji, potwierdzili to również dwaj kompetentni recenzenci: bp Tadeusz Pieronek, rektor Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie oraz ks. prof. Andrzej Szostek, rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Najwyższą godność akademicką, jaką jest doktorat honorowy, nadaje się osobom wyróżniającym się osiągnięciami w dziedzinie nauki lub wybitnym i zasłużonym osobistościom świata kultury i polityki. W Osobie Ojca Świętego Jana Pawła II zarówno ogromne zaangażowanie religijno-kościelne, jak i ogrom dokonań w dziedzinie nauki, kultury, polityki, obrony godności i praw człowieka oraz trwałych wartości etycznych, jest trudny do ogarnięcia i wymyka się spod zwyczajnych kryteriów oceny. Dlatego w krótkiej laudacji trzeba ograniczyć się jedynie do kilku fragmentów podziwu godnych dokonań Waszej Świątobliwości.

1. Zwiedzający papieskie zabytki Rzymu niemal na każdym kroku Namiestnika Chrystusa w sukcesji apostolskiej św. Piotra określają mianem Pontifex Maximus, co w dosłownym tłumaczeniu oznacza “Największy Budowniczy Mostów”. Warto przywołać to określenie w czasach, w których jesteśmy świadkami licznych konfliktów i walk: między społeczeństwami bogatymi i ubogimi, między narodami i kulturami. Obserwujemy ponadto konflikty religijne, etyczne i ideologiczne. Współczesny człowiek często czuje się zagubiony i osamotniony, traci sens swego istnienia, brak mu wiary. Na tym wzburzonym morzu przełomu tysiącleci Wasza Świątobliwość z miłością przewodzi Kościołowi i konsekwentnie umacnia wszystkich ludzi dobrej woli, nieustannie wskazując na Chrystusa, naszego Mistrza, który jest jedynym źródłem i sprawcą pojednania oraz godności każdego człowieka. Te mosty pojednania, Ojcze Święty, budowałeś najpierw w naszej Ojczyźnie, a następnie tu w Rzymie na Stolicy Piotrowej, skąd przerzucasz je także w różne rejony świata, zwłaszcza podczas licznych podróży apostolskich, kiedy “umacniasz braci w wierze”, a wszystkim ludziom niesiesz Bożą miłość i prawdę. Nieustraszenie zawsze głosiłeś prawdę światu, nie bacząc na słowa sprzeciwu i krytyki, zwłaszcza wtedy i tam, gdzie odwieczna prawda była sprzeczna z tym, co głoszą i chcą wprowadzać ludzie nieznający Bożej prawdy lub nieliczący się z nią. Ty obalałeś mury wrogości i zła. Sprawiłeś, że wielu przestało się bać, a zastraszeni nabrali sił, to zaś zwyciężyło nieludzkie systemy i mocarstwa. Ogrom dokonań całego pontyfikatu Waszej Świątobliwości wzbudza uczucia podziwu, miłości i wdzięczności. Za tę wieloraką posługę budowania mostów między człowiekiem a Bogiem oraz między ludźmi, między Kościołami, między narodami i kulturami, za ten wielki dar Opatrzności, jakim jest pontyfikat Waszej Świątobliwości dla Kościoła, świata i naszej Ojczyzny, pragnie wyrazić dziś swoją wdzięczność również cała wspólnota Uniwersytetu Opolskiego.

W sposób szczególny, Ojcze Święty, dziękujemy Ci za przemianę oblicza polskiej ziemi. Polska jest dzisiaj inna niż przed 25 laty, inna jest również Europa. Niemal namacalnie przekonujemy się, czego dokonał Duch Święty, który mocą wypowiedzianej przez Waszą Świątobliwość epiklezy na warszawskim placu Zwycięstwa (1979 r.) zstąpił, “dotknął, przemienił i uświęcił” oblicze polskiej ziemi. Spełniły się słowa, które w pierwszych wiekach chrześcijaństwa wypowiedział św. Cyryl Jerozolimski († ok. 387 r.): “czegokolwiek dotknie Duch Święty, to wszystko zostaje przemienione i uświęcone” (Katecheza mistagogiczna V, 7). To również dzięki tej przemianie mógł 10 lat temu powstać w Opolu nowy uniwersytet, pierwszy po solidarnościowych przemianach państwowy uniwersytet z Wydziałem Teologicznym, co stało się możliwe wyłącznie dzięki odważnej decyzji Waszej Świątobliwości.

2. Środowisko nasze pragnie w szczególny sposób podziękować za jeszcze jeden ważny dla nas zakres budowania mostów, a dotyczy on relacji między religią a nauką, między wiarą a rozumem, między teologią a innymi naukami. O relacjach tych, Ojcze Święty, zabierałeś głos przy różnych okazjach. Wśród grup, z którymi się spotykasz tu w Watykanie, jak i podczas licznych podróży apostolskich, nie brak przedstawicieli świata nauki. Nie sposób wymienić lub scharakteryzować bogatego zestawu nawet najważniejszych wypowiedzi. Stanowią one wielki wkład w promocję nauki i ludzi nauki, których zachęcasz do rzetelnej posługi szukania i zgłębiania prawdy, a tym samym do służenia człowiekowi i jego wszechstronnemu rozwojowi. Zawsze wskazujesz ludziom nauki na to, że wiara i rozum wzajemnie się wspomagają, a nie wykluczają. Dlatego wdzięczni jesteśmy zwłaszcza za encyklikę Fides et ratio z 1989 roku, która tak wyraźnie i na zawsze rozwiewa wątpliwości i pozorne sprzeczności w relacjach między wiarą a rozumem, a tym samym między nauką a religią. Niezależnie od wyznawanego światopoglądu przesłanie tej encykliki wpisuje się w misję i posłannictwo każdego uniwersytetu, powołanego przecież do służenia prawdzie. Jesteśmy przekonani, że nastąpił nieodwracalny proces interdyscyplinarnego zbliżania się do prawdy, która unosi się, jak stwierdzasz, Ojcze Święty, we wspomnianej encyklice, “na skrzydłach wiary i rozumu”. Zgłębianiu treści tej ważnej encykliki, jako dalszą część dzisiejszej uroczystości, pragniemy w połowie marca br., w samą rocznicę jubileuszu dziesięciolecia powstania naszego uniwersytetu, poświęcił ogólnouniwersyteckie sympozjum naukowe na temat relacji między teologią a innymi naukami humanistycznymi i przyrodniczymi.

3. Jako młody uniwersytet z wielką uwagą wsłuchujemy się również w papieskie nauczanie o miejscu i znaczeniu uniwersytetów we współczesnym świecie. Zgodnie z tym nauczaniem staramy się wcielać w życie zasadnicze elementy idei uniwersytetu, jakie ex corde Ecclesiae zrodziły się w wiekach średnich, a które nie zatraciły dziś swojej aktualności i światłości. Uczysz nas, Ojcze Święty, że podobnie jak wtedy, tak i dziś rolą uniwersytetu jest zgłębianie i poszukiwanie prawdy w całym jej wymiarze, prawdy o człowieku i świecie, łącznie z ich odniesieniem do Transcendencji. Z tej troski o rozwój i tożsamość uniwersytetów z pewnością zrodziła się uzasadniona decyzja powołania opolskiego Wydziału Teologicznego, który w dodatku stał się współzałożycielem nowego uniwersytetu. Ojcze Święty, nasza obecność tutaj, druga już w ciągu tego dziesięciolecia (pierwsza miała miejsce z okazji pielgrzymki dziękczynnej Senatu UO w roku 1995), jest dowodem dobrze układających się relacji między Wydziałem Teologicznym a państwowym Uniwersytetem. Od samego początku i na każdym kroku spotykamy się z wielką życzliwością i zrozumieniem. Szanowana jest swego rodzaju autonomia dotycząca realizacji postanowień Konstytucji apostolskiej Sapientia Christiana i innych przepisów kościelnych, co zagwarantowane zostało również w umowie państwowej i w statutach uniwersyteckich. Ta precedensowa i dalekowzroczna decyzja Waszej Świątobliwości wzbogaciła system teologicznego kształcenia w naszej Ojczyźnie, a kilkuletnie pozytywne doświadczenia opolskie sprawiły, że obecnie wydziały teologiczne działają już na sześciu polskich uniwersytetach państwowych.

Podejmując zatem swoją decyzję o nadaniu doktoratu honoris causa, Wysoki Senat Uniwersytetu Opolskiego kierował się słusznym przekonaniem, że Ojciec Święty jest współtwórcą uniwersytetu w Opolu w tym znaczeniu, że nie mógłby on powstać w swoim obecnym kształcie i w tamtym czasie bez wyraźnego przyzwolenia Waszej Świątobliwości, które było konieczne do utworzenia Wydziału Teologicznego, a następnie do włączenia go w struktury państwowego uniwersytetu.

4. Laudacja ze strony Uniwersytetu Opolskiego byłaby niepełna, gdyby zabrakło w niej elementu ekumenicznego. Z okazji 25. rocznicy pontyfikatu Waszej Świątobliwości nasz ks. arcybiskup Alfons Nossol, odpowiedzialny za działalność ekumeniczną w Polsce, stwierdził, iż “żaden dotąd papież nie wydał encykliki o ekumenizmie (...) i nikt też z papieży przed Janem Pawłem II nie odważył się sformułować zdania stwierdzającego, iż “ekumenizm jest drogą Kościoła”, więcej, że jest Ťimperatywem chrześcijańskiego sumieniať” (Encyklika Ut unum sint, 7).

Ten “imperatyw chrześcijańskiego sumienia” sprawił, iż władze Uniwersytetu Opolskiego powołały na Wydziale Teologicznym Instytut Ekumenizmu i Badań nad Integracją z pięcioma katedrami. Instytut ten wydaje własne czasopismo (Studia Oecumenica) oraz stworzył specjalną serię wydawniczą poświęconą ekumenizmowi i integracji europejskiej. Bez wątpienia możemy stwierdził, iż działalność dydaktyczno-badawcza Instytutu jest odpowiedzią na ekumeniczne nauczanie papieskie.

5. Umiłowany Ojcze Święty! Kilkakrotnie już zwracałeś się do nas przy różnych okazjach w ciągu dziesięciu lat istnienia naszego Uniwersytetu. W specjalnym liście z okazji inauguracji prac uniwersytetu w 1994 roku wyraziłeś radość z jego powstania, złożyłeś nam wówczas serdeczne życzenia “na drogę ofiarnej i rzetelnej służby Prawdzie”, a całej społeczności akademickiej udzieliłeś apostolskiego błogosławieństwa (pismo z 1 X 1994 r.). Czterokrotnie ponadto kierowałeś słowa zachęty do grup pielgrzymkowych naszych profesorów i studentów. Za wszystkie mobilizujące nas słowa życzliwości, pamięci i błogosławieństwa gorąco dziś dziękujemy. W sposób szczególny dziękujemy dziś za przyjęty doktorat honoris causa, który przede wszystkim wyróżnia nas i nobilituje Uniwersytet Opolski. W imieniu całej społeczności akademickiej mogę zapewnić, że będzie to mobilizowało naszą młodą Alma Mater do dalszej solidnej pracy naukowo-dydaktycznej.

 

up.pngDo góry

(c) 2003 Adrian Kajda